Η διάρκεια της τελευταίας συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός στη Συρία μπορεί να έχει μικρότερη σημασία από τη γέννησή της. Η Ρωσία, η Τουρκία και το Ιράν έκλεισαν τη συμφωνία χωρίς τη συμμετοχή των ΗΠΑ -ένα ανησυχητικό σημάδι της φθίνουσας περιφερειακής επιρροής της μοναδικής υπερδύναμης του κόσμου.

Το αν η φθορά αυτή είναι προσωρινή ή μόνιμη μένει να το δούμε. Αυτό που είναι απολύτως ξεκάθαρο είναι ότι, έχοντας αποφασίσει να μην παρέμβει για να σταματήσει τη χειρότερη ανθρωπιστική καταστροφή από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Barack Obama στερήθηκε τόσο της δύναμης όσο και του κύρους να αποτελέσει μέρος της λύσης. Η συμφωνία που επετεύχθη θα μπορούσε να καταδικάσει τις αμερικανικές δυνάμεις που συμμετέχουν στο συριακό εμφύλιο πόλεμο.

Ακόμη και αν αυτή η κατάπαυση του πυρός αποδειχθεί το ίδιο βραχύβια με τις προηγούμενες -κάτι που μοιάζει ολοένα πιο πιθανό- το περίγραμμά της μπορεί να παράσχει ένα πρότυπο για μελλοντικές συμφωνίες. Στο πλαίσιο της συμφωνίας, οι τρεις δυνάμεις που διαπραγματεύτηκαν θα αναλάβουν «σφαίρες επιρροής» σε ένα de facto διαιρεμένο έθνος. Ο Σύρος δικτάτορας Μπασάρ αλ-Άσαντ θα ελέγχει τις πιο πολυπληθείς περιοχές της χώρας για αρκετά χρόνια κι όταν παρέλθει το διάστημα θα πρέπει να αντικατασταθεί από ένα άλλο μέλος της θρησκευτικής μειονότητας των Αλεβιτών. Θα γίνει κάποιου είδους κοινή προσπάθεια για την εξάλειψη του Ισλαμικού Κράτους, των δυνάμεων της αλ-Κάιντα και άλλων τρομοκρατικών ομάδων. Η Ρωσία θα τερματίσει την άμεση στρατιωτική εμπλοκή της. Οι Σουνίτες Άραβες, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν την πλειοψηφία των επαναστατών, θα αποκτήσουν περισσότερη αυτονομία. Και οι Κούρδοι της Συρίας, που ήταν η υποστηριζόμενη από τις ΗΠΑ δύναμη με τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, δεν θα πάρουν τίποτα.

Στρατηγικά, τα κέρδη των διαφόρων μερών που βρίσκονται στο τραπέζι είναι ακόμη μεγαλύτερα. Η Ρωσία θα έχει μεγαλύτερη επιρροή στη Μέση Ανατολή από ό, τι οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά τη σοβιετική εποχή. Το Ιράν θα έχει χερσαία πρόσβαση στη Βηρυτό, αυξάνοντας την επιρροή του στο Ιράκ και έχοντας τη δυνατότητα να προμηθεύει με όπλα και άλλα εφόδια τη λιβανική τρομοκρατική οργάνωση Χεζμπολάχ. Οι Τούρκοι θα αποκτήσουν σταθερότητα στα νότια σύνορα τους, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι οι Κούρδοι της Συρίας, τους οποίους συνδέουν με ένα κουρδικό τρομοκατικό κίνημα στην Τουρκία, δεν θα αποκτήσουν πρόσβαση σε ένα ανεξάρτητο κράτος. Και ο Άσαντ θα κερδίσει μερικά ακόμη χρόνια, αν όχι περισσότερο, στην εξουσία.

Εκτός από τους Κούρδους της Συρίας, οι πιο ευάλωτοι στο πλαίσιο της παρούσας συμφωνίας είναι οι Σουνίτες Ιρακινοί, οι οποίοι θα πρέπει να τα βάλουν με τη μεγαλύτερη ιρανική επιρροή στο εύθραυστο έθνος τους, το Ισραήλ, το οποίο θα κληθεί να αντιμετωπίσει μία ολοένα πιο ισχυρή Χεζμπολάχ και τα αραβικά κράτη του Κόλπου, τα οποία φοβούνται μια συρρίκνωση της επιρροής τους στην περιοχή -ιδιαίτερα επειδή οι ΗΠΑ έκλεισαν συμφωνία για τα πυρηνικά με το Ιράν.

Και έπειτα είναι και οι ΗΠΑ. Παραλείποντας να χαράξουν μια ασφαλή ζώνη στη βορειοανατολική Συρία προτού παρέμβει η Ρωσία, η κυβέρνηση Obama παραιτήθηκε ουσιαστικά από οποιοδήποτε εποικοδομητικό ρόλο. Θα εναπόκειται στην κυβέρνηση του εκλεγμένου Προέδρου Donald Trump να επεξεργαστεί ένα ρεαλιστικό σχέδιο για να πείσει τους Ρώσους και τους Σύριους να συνεργαστούν για την καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους και άλλων τρομοκρατικών ομάδων, να δημιουργήσει μια ασφαλή ζώνη στη βορειοανατολική Συρία μετά την οπισθοχώρηση της Ρωσίας και να αποθαρρύνει την Τουρκία από τη τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων εναντίον των Κούρδων.

Αυτά τα βήματα θα επιτρέψουν στις ΗΠΑ να διασώσει κάτι από το φιάσκο. Δυστυχώς, είναι πολύ αργά για να γίνει κάτι για τους μισό εκατομμύριο θανάτους Συρίας, την αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης, ή τη βλάβη στο ανάστημα και την επιρροή των ΗΠΑ.

 


Newsroom