Σε λίγες ημέρες ο Κυριάκος Κενεβέζος συμπληρώνει τρία χρόνια στην Αθήνα. Η τοποθέτηση ενός πολιτικού σε αυτήν τη νευραλγική θέση από τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας ακολούθησε την παράδοση που θέλει τον εκάστοτε πρέσβη να μην προέρχεται από το διπλωματικό σώμα. Εχει, όμως, τη σημασία του ότι η επιλογή αφορά ένα ηγετικό στέλεχος του Δημοκρατικού Κόμματος που διαχώρισε τη θέση του όταν το κόμμα του αποφάσισε να αποχωρίσει από την κυβέρνηση του Νίκου Αναστασιάδη. Ο Κυριάκος Κενεβέζος παραιτήθηκε από τη θέση του υπουργού Παιδείας και αποχώρησε από το κόμμα.

Στη συνομιλία που είχαμε στο γραφείο του στο νέο κτίριο της Κυπριακής Δημοκρατίας, στην καρδιά της Αθήνας, αναφέρθηκε με χαμηλούς τόνους στην επιστροφή της χώρας του στην ανάπτυξη, αναγνωρίζοντας, ωστόσο, ότι οι συνέπειες της κρίσης επηρεάζουν ακόμα τους Κυπρίους, ενώ, αναφερόμενος στο Εθνικό, εξήγησε με συγκρατημένη αισιοδοξία για ποιους λόγους η πρόταση Αναστασιάδη δημιουργεί προϋποθέσεις απεμπλοκής από τα εμπόδια που βάζει η Τουρκία.

Κύριε πρέσβη, πριν από λίγες ημέρες ανακοινώθηκε η αύξηση του ΑΕΠ για το πρώτο τρίμηνο του έτους στο 3,3%. Πρόκειται για ρεκόρ οκταετίας, ενώ η αύξηση είναι διπλάσια από τη μέση αύξηση ρυθμού ανάπτυξης της ευρωζώνης. Μπορούμε, πλέον, να μιλάμε για ανάκαμψη της κυπριακής οικονομίας;

Οι δείκτες και οι αριθμοί έχουν τη δική τους σημειολογική αλλά και ουσιαστική σημασία. Αποτυπώνουν την εικόνα της οικονομίας με ένα ευρύ φάσμα και φακό. Οι δείκτες που μόλις μου αναφέρατε ασφαλώς και επιβεβαιώνουν και σηματοδοτούν για ακόμα μία φορά ότι η κυπριακή οικονομία βρίσκεται σε πραγματική πορεία ανάκαμψης και ανάπτυξης. Ομως, επειδή περάσαμε πολύ δύσκολα χρόνια και επειδή οι συνέπειες της κρίσης ακόμα επηρεάζουν σε πολύ μεγάλο βαθμό τους πολίτες, οφείλουμε να είμαστε διπλά και τριπλά συνετοί, καθώς και διπλά και τριπλά συνεπείς με την πορεία που ακολουθούμε τα τελευταία χρόνια, με απώτερο στόχο τη μεγαλύτερη δυνατή αποκατάσταση, όχι μόνο των δημόσιων οικονομικών και των δεικτών, αλλά και αυτής της ίδιας της καθημερινότητας των πολιτών.

Συνεπώς, η Κύπρος εισέρχεται οριστικά σε τροχιά ανάπτυξης…

Εκείνο που μπορώ να σας πω είναι πως είμαστε αισιόδοξοι ότι η πορεία ανάπτυξης και ανάκαμψης θα συνεχισθεί. Αν όμως αρχίσουμε να μιλάμε ή υιοθετήσουμε θεωρίες περί success story και οδηγηθούμε σε οποιασδήποτε μορφής εφησυχασμό, θα είναι η χειρότερη υπηρεσία που μπορούμε να προσφέρουμε στον τόπο μας.

Το νοικοκύρεμα των δημόσιων οικονομικών και η σωστή οικονομική διαχείριση είναι αυταπόδεικτα. Ωστόσο, το κλίμα συναίνεσης που φέρει την υπογραφή του Προέδρου Αναστασιάδη συνέβαλε στην επιστροφή στους θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης;

Η διαχείριση, η αντιμετώπιση της μεγάλης κρίσης που περάσαμε, η αναστροφή του κλίματος και η δυνατότητα να μιλάμε σήμερα για ανάκαμψη της κυπριακής οικονομίας και έξοδο της χώρας από το μνημόνιο αποτελούν πρώτα και κύρια αποτέλεσμα των κόπων, της ανοχής, της αντοχής και των προσπαθειών που επέδειξαν οι πολίτες. Παράλληλα και επιπλέον στα παραπάνω, θα έπρεπε να υπάρχει ασφαλώς και το πολιτικό υπόβαθρο και το κατάλληλο πλαίσιο που να υιοθετεί και να υλοποιεί τις αναγκαίες πολιτικές. Είναι προφανές και ίσως με αμάχητο τεκμήριο ότι αυτό συνέβη.

Πριν από λίγες ημέρες ο Πρόεδρος έκανε συγκεκριμένες προτάσεις για επιστροφή στις διαπραγματεύσεις.

Επιδιώκουμε, επιθυμούμε και συμβάλλουμε με όλες μας τις δυνάμεις προς την κατεύθυνση εξεύρεσης και κατάληξης σε λύση του Κυπριακού. Σε μια λύση και συμφωνία, όμως, η οποία να είναι αποδεκτή από την πλειονότητα του κυπριακού λαού. Σε λύση που να οικοδομεί ένα γόνιμο και παραγωγικό μέλλον ασφάλειας ειρήνης για όλους τους κατοίκους του νησιού μας. Εχουμε ευθύνη και, προπαντός, όλοι έχουμε την υποχρέωση να υπηρετούμε και να εργαζόμαστε προς αυτόν τον σκοπό. Αυτός ο σκοπός, όμως, και αυτή η ευθύνη για την επίτευξη όσων προαναφέρω στηρίζονται και διέρχονται σε δύο άξονες, σε δύο ράγες που πρέπει κατά την κατάληξη να πληρούνται, να υφίστανται σωρευτικά.

Με ποιες προϋποθέσεις;

Ασφαλώς, η μια προϋπόθεση είναι, αφενός, να υπάρχει, κι όχι μονάχα να «φαίνεται», η πρόθεση και η επιθυμία για λύση και, αφετέρου -η δεύτερη και πιο σημαντική-, κατά την κατάθεση στο τραπέζι των συνομιλιών απαραιτήτως η βούληση για λύση να συνοδεύεται από την ενίσχυση των θέσεων, απόψεων και προτάσεων που θα θεμελιώνουν αυτή τη λύση και θα την καθιστούν μια λύση δημιουργική, βιώσιμη, λειτουργική και, ως εκ τούτου, θα αγκαλιαστεί και θα στηριχθεί από όλους τους πολίτες, απ’ όλο τον λαό της Κύπρου. Σε όλη τη διάρκεια των συνομιλιών δεν υπήρξε ούτε μια στιγμή που να μην ενεργήσουμε επί τη βάση των δύο ως άνω προϋποθέσεων. Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, οφείλαμε και έπρεπε σε σύντομο και άμεσο χρόνο να αυτονομήσουμε οικονομικά την πατρίδα μας και μέσω αυτού και την ατομική συνείδηση των πολιτών, αφαιρώντας τα βαρίδια της οικονομικής έξωθεν εξάρτησης. Και το πετύχαμε.

Η υποβληθείσα πρόταση θα άρει τα εμπόδια;

Πριν από αυτή την πρόταση πετύχαμε στρατηγικές συμμαχίες που εμπεδώνουν, θεμελιώνουν και θωρακίζουν τον στρατηγικό ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η Κυπριακή Δημοκρατία, κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ενωσης και μέλος της ευρωζώνης. Δεν εκμεταλλευτήκαμε τις ευκαιρίες. Τις αξιοποιήσαμε, υιοθετώντας και εφαρμόζοντας πολιτικές που στο σύνολό τους δημιουργούν τις προϋποθέσεις για την επίλυση του Κυπριακού. Επίλυση σε σωστή, ορθή, βιώσιμη, λειτουργική και δίκαιη βάση. Είναι γι’ αυτούς ακριβώς τους προαναφερθέντες λόγους που θεωρώ πως η πρόταση που τώρα υποβλήθηκε, σε μια κρίσιμη φάση και καμπή των συνομιλιών, αποτελεί παράθυρο ευκαιρίας, αλλά και ξεκαθαρίσματος των προθέσεων και αποσαφήνισης αυτών.

Αναφέρεστε στα θέματα ασφάλειας…

Προφανώς, τα θέματα της ασφάλειας και των εγγυήσεων για το σύνολο του κυπριακού λαού, και όχι μόνο για τους Ελληνοκύπριους, είναι τα πλέον σημαντικά. Ηλθε, λοιπόν, η ώρα η Τουρκία να κληθεί να πάρει θέση. Κι αν αυτό το Κυπριακό λυθεί ως πρέπει και ως αρμόζει σ’ ένα σύγχρονο, ελεύθερο, δημοκρατικό και ευρωπαϊκό κράτος, τότε πιστεύω πως οι δύο κοινότητες στο τραπέζι των συνομιλιών θα έχουν μεγάλη δυνατότητα και ευκαιρία να γεφυρώσουν τις διαφορές τους. Δεν μπορεί η Αγκυρα να παίζει το παιχνίδι της έντασης, να κρύβεται και να δημιουργεΊ εμπόδια στην επίλυση του Κυπριακού. Το συμφέρον της είναι να αλλάξει στάση. Θα υποχρεωθεί να το κάνει από τις εξελίξεις.

Πιστεύετε ότι ο Πρόεδρος Αναστασιάδης θα διεκδικήσει την επανεκλογή του;

Αυτή η ερώτηση θα πρέπει να υποβληθεί στον ίδιο τον Πρόεδρο.

«Η επίλυση του Κυπριακού δεν μπορεί να εξυπηρετεί ατομικούς στόχους»

Η περίοδος που μεσολαβεί μέχρι τη διεξαγωγή των προεδρικών εκλογών το 2018 θα μπορούσε να επηρεάσει το οικονομικό πρόγραμμα της κυβέρνησης;

Θεωρώ ότι είναι μεγάλο σφάλμα, αν για ένα ολόκληρο έτος, κριτήριο και γνώμονας αποτελέσουν οι οποιεσδήποτε εκλογές, με συνέπεια τον εγκλωβισμό και την υποθήκευση της οποιαδήποτε κυβέρνησης σε υιοθέτηση πολιτικών, για την εξυπηρέτηση προεκλογικών σκοπιμοτήτων. Αν κι εφόσον αυτό συμβεί, θα είναι εγκληματικό, υπό την έννοια του ότι κοπιάσαμε πάρα πολύ ως λαός για να επιτύχουμε τόσο πολλά τόσο σύντομα, ώστε να τα διακινδυνεύσουμε για οποιοδήποτε λόγο και με οποιονδήποτε τρόπο.

 

Να υποθέσω ότι ανάλογος κίνδυνος ελλοχεύει ως προς την εξεύρεση λύσης του εθνικού θέματος;

Δεν μπορεί να είναι διαφορετική η απάντησή μου και σε αυτό το ερώτημα, με μόνη επιπρόσθετη διαφορά την ένταση στην απάντηση. Η προσπάθεια για επίλυση του Κυπριακού δεν μπορεί να βρίσκεται υπό την αίρεση ατομικών, ούτε και συλλογικών στόχων. Εχω την αίσθηση πως, ακόμα και αν έχουν γίνει ή έχει ερμηνευθεί ότι έχουν εκδηλωθεί στο παρελθόν τέτοιες συμπεριφορές, σήμερα, με την κρίση και τον ψόγο της κοινωνίας να διογκώνεται, όπου και όταν προκύπτουν εσφαλμένες πράξεις ή παραλείψεις, όποιος επιχειρήσει να το πράξει θα είναι απόλυτα εκτεθειμένος και ιστορικά κατακριτέος.

«Πρωταγωνιστικός ο ρόλος μας στην περιοχή»

Συνολικά για το πολιτικό σύστημα στην επιστροφή στην ανάπτυξη.

Θα ήταν παράλειψη να μη γίνει γενικότερη αναφορά στη συμβολή του συνόλου των κομμάτων, αλλά και, πολύ περισσότερο, των κοινωνικών εταίρων. Τέλος, θέλω να σημειώσω τον πρωταγωνιστικό ρόλο που έχει σήμερα η Κύπρος στην ευρύτερη περιοχή, ρόλο δυσανάλογο με το μέγεθός της. Η επιτυχής αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης μάς έδωσε τη δυνατότητα να ανοίξουμε νέους ορίζοντες. Φαίνεται καθαρά πλέον ότι η Κύπρος έχει κατακτήσει μια αξιοζήλευτη θέση σε όλα τα κέντρα λήψης των αποφάσεων που έχουν να κάνουν με την οικονομική συνεργασία και τη σταθερότητα στην περιοχή.

«Ουσιαστική συμβολή στις συλλογικές επιδιώξεις»

Θα μου επιτρέψετε και μια προσωπική ερώτηση. Σας ενδιαφέρει η επιστροφή στην κεντρική πολιτική σκηνή;

Ποτέ δεν αποποιήθηκα την πολιτική μου ιδιότητα. Αποτελεί, όμως, ξεχωριστή τιμή και μεγάλη ευθύνη να υπηρετώ την Κυπριακή Δημοκρατία από τη θέση του πρέσβη στην Ελλάδα, και δη σε μια τέτοια περίοδο όπου τα εθνικά ζητήματα, με το Κυπριακό στην προμετωπίδα αυτών, βρίσκονται, όπως θα έπρεπε, πάντα στην πρώτη γραμμή του ενδιαφέροντος, όπου οι στρατηγικές συνεργασίες που αναπτύσσονται με ισχυρά κράτη αποτελούν άξονα προοπτικής και ασφάλειας, όχι μόνο για την Ελλάδα και τη Κύπρο, αλλά και για την ευρύτερη περιοχή, σε μια περίοδο κρίσιμη και για την Ελλάδα και για την Κύπρο, αναφορικά με τους τομείς της οικονομίας και της ανάπτυξης. Τα πιο πάνω από μόνα τους απαντούν στο ερώτημά σας, με επιπρόσθετη υποσημείωση ότι σε μια τόσο κρίσιμη και παράλληλα ενδιαφέρουσα περίοδο, δεν θα πρέπει να είναι τόσο σημαντικό το «τι φαίνεται» ή «τι νομίζουν οι άλλοι πως κάνει» ο καθείς από εμάς σε ατομικό επίπεδο, αλλά τι και σε ποιον βαθμό συμβάλλει, επί της ουσίας, στη συλλογική δουλειά και στην επίτευξη των συλλογικών επιδιώξεων.


Συνέντευξη στον ΧΑΡΗ ΠΑΥΛΙΔΗ [email protected]