Αφετηρία αλλαγών που θα οδηγήσουν στην ιδιοκτησιακή μετεξέλιξη των ΕΛΠΕ διαμορφώνει η απόφαση του ΤΑΙΠΕΔ να προκηρύξει διαγωνισμό για την πρόσληψη συμβούλου για την αξιοποίηση του 35,5% του εισηγμένου ομίλου. Η εξέλιξη δεν οδηγεί μόνο στην προοπτική πώλησης της κρατικής συμμετοχής, αλλά αναμένεται να ξεδιπλώσει και τις επόμενες κινήσεις του Ομίλου Λάτση που παραμένει ο μέτοχος πλειοψηφίας των ΕΛΠΕ, έχοντας μάλιστα ενισχύσει σημαντικά το ποσοστό του το τελευταίο διάστημα. 

Οι εξελίξεις έρχονται σε μια περίοδο που ο πετρελαϊκός όμιλος γνωρίζει πρωτόγνωρη ακμή, με υπεραπόδοση της επένδυσης στη νέα μονάδα διύλισης στην Ελευσίνα και εξαιρετικά αποτελέσματα επί σειρά τριμήνων, ενώ η εμπλοκή του στον τομέα ερευνών υδρογονανθράκων τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στην ευρύτερη της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, έχουν αναβαθμίσει τον ρόλο και το χαρτοφυλάκιό του. Σε καθαρά επιχειρηματικό επίπεδο, το εγχείρημα αξιοποίησης της κρατικής συμμετοχής του 35,5% έρχεται σε μια από τις καλύτερες συγκυρίες των τελευταίων ετών.

Με βάση τη διαδικασία του ΤΑΙΠΕΔ, ο σύμβουλος θα αποτιμήσει τις στρατηγικές επιλογές του Ταμείου και θα εισηγηθεί την καλύτερη λύση αξιοποίησης. Στη συνέχεια, μετά την απόφαση του ΤΑΙΠΕΔ θα εξετάσει εάν υπάρχει ενδιαφέρον από τον υφιστάμενο επενδυτή ή άλλους πιθανούς νέους επενδυτές και θα συνδράμει το ΤΑΙΠΕΔ σε όλες τις σχετικές διαδικασίες για την ολοκλήρωσή της.

Για πολλά στελέχη της αγοράς η διάθεση του πακέτου μετοχών στο πλαίσιο ενός ευρύτερου deal δείχνει να είναι μονόδρομος. Ενας μονόδρομος που, όπως «δείχνει» και η διαδικασία την οποία επέλεξε το ΤΑΙΠΕΔ, συνδέεται με τις επιλογές της Paneuropean Oil. Του σχήματος με το οποίο ο Ομιλος Λάτση μπήκε στα ΕΛΠΕ το 2003 (αρχικά με ποσοστό σχεδόν 41%) μετά τη συμφωνία συγχώνευσης με την Petrola.

Βάσει της συμφωνίας που υπέγραψε τότε με το Ελληνικό Δημόσιο, ο Ομιλος Λάτση διατηρεί δικαίωμα προτίμησης σε περίπτωση διάθεσης επιπλέον ποσοστού του Δημοσίου. Δηλαδή, όπως εξηγούν κύκλοι της αγοράς, οποιαδήποτε εξέλιξη, ακόμα και στο πλαίσιο του ΤΑΙΠΕΔ, για διάθεση ποσοστού του Δημοσίου θα πρέπει να έχει τη σύμφωνη γνώμη του. 

Στο μεταξύ, το καλοκαίρι του 2016 ο Ομιλος Λάτση, έπειτα από διαδοχικές αγορές πακέτων μετοχών από το Χρηματιστήριο, ανακοίνωσε τη διεύρυνση του ποσοστού της Paneuropean σε 45% (τουλάχιστον). Η κίνηση έδωσε αφορμή στην κυκλοφορία πλήθους σεναρίων για τις επόμενες κινήσεις του Ομίλου Λάτση, με ορισμένες να κινούνται στην κατεύθυνση επίτευξης ενός καλύτερου «μουαγέν» και άλλες να φέρουν τον όμιλο να κινείται στην κατεύθυνση «ελέγχου» της γενικής συνέλευσης των ΕΛΠΕ, ώστε να δρομολογήσει εξελίξεις. Οι επίμονες πληροφορίες στο τέλος της χρονιάς ότι το ποσοστό της Paneuropean έχει φτάσει σε ένα τέτοιο επίπεδο έδωσε περισσότερη «τροφή» στη σχετική φημολογία, με τον όμιλο να μην επιβεβαιώνει ούτε να διαψεύδει…

Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι, όταν, στη διάρκεια του προηγούμενου προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, η Paneuropean ρωτήθηκε εάν ενδιαφέρεται να ασκήσει το δικαίωμα πρώτης άρνησης στην εξαγορά των μετοχών του Ελληνικού Δημοσίου (πρόβλεψη της συμφωνίας του 2003), η απάντηση της ήταν αρνητική. Αρνητική υπήρξε και η απάντηση της Paneuropean και στα σενάρια που κυκλοφόρησαν πριν από μερικούς μήνες και «ήθελαν» την πώληση του μεριδίου της στην ιρανική κρατική εταιρεία πετρελαίων NIOC, μετά τη συμφωνία επανέναρξης παραδόσεων ιρανικού αργού στα ΕΛΠΕ ύστερα από την άρση του διεθνούς εμπάργκο στην Τεχεράνη. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, η κινητικότητα από την ελληνική κυβέρνηση για τη διάθεση του ποσοστού του 35,5% που κατέχει αναμένεται να «πυροδοτήσει» και τις κινήσεις του μετόχου πλειοψηφίας.

Οι 3 επιλογές του Ομίλου Λάτση

Με βάση τους όρους που απορρέουν από τη συμφωνία του 2013 διαμορφώνουν τρεις επιλογές για τον Ομιλο Λάτση:

Να κάνει προσφορά για την απόκτηση του ποσοστού του Δημοσίου από το ΤΑΙΠΕΔ.

Να συνεργαστεί με τον νέο μέτοχο που θα αγοράσει το ποσοστό του Δημοσίου ή και να του πουλήσει το μερίδιο της Paneuropean.

Να προσφέρει το πακέτο της Paneuropean σε deal με το ποσοστό του ΤΑΙΠΕΔ, διαμορφώνοντας ένα καθαρά πλειοψηφικό μερίδιο, ελκυστικό για έναν ξένο αγοραστή.

Στην αγορά είναι πολλοί οι παράγοντες που ερμηνεύουν ότι η δομή και το αντικείμενο της προκήρυξης του συμβούλου για τα ΕΛΠΕ «φωτίζει» την προοπτική της τρίτης επιλογής.

Με τη σημερινή χρηματιστηριακή αποτίμηση των ΕΛΠΕ στα 1,6 δισ. ευρώ, ένα τέτοιο deal (με προσφορά των πακέτων της Paneuropean και του ΤΑΙΠΕΔ, περιλαμβανομένων των premium) θα πλησίαζε τα 2 δισ. ευρώ. Κάτι που, εφόσον επιβεβαιωνόταν, θα διαμόρφωνε ένα τίμημα της τάξης (κατ’ ελάχιστον) των 800 εκατ. ευρώ για τον Ομιλο Λάτση. Μια υπεραξία αρκετά σημαντική, εάν συνυπολογιστεί ότι το καλοκαίρι του 2012 η αξία του μεριδίου της οικογένεια Λάτση στα ΕΛΠΕ δεν ξεπερνούσε τα 525 εκατ. ευρώ. Αντίστοιχα, για το Δημόσιο ένα τέτοιο deal θα μπορούσε να αποφέρει περί τα 500 εκατ. ευρώ για το 35,5%.

Καθοριστικός παράγοντας ο ΔΕΣΦΑ

Για να προχωρήσουν οι διαδικασίες, θα πρέπει να υπάρχουν οι ενδιαφερόμενοι, αλλά και να επιλυθεί ο γρίφος του ΔΕΣΦΑ και του μετοχικού συμπλέγματος των ελληνικών ενεργειακών επιχειρήσεων. Καθώς ο ΔΕΣΦΑ είναι θυγατρική (κατά 100%) της ΔΕΠΑ, ενώ τα ΕΛΠΕ κατέχουν το 35% της ΔΕΠΑ, η διευθέτηση της «υπόθεσης ΔΕΣΦΑ» δείχνει απαραίτητη προϋπόθεση για να δρομολογηθούν οι εξελίξεις στα ΕΛΠΕ. Δηλαδή, θα είναι απαραίτητο να ολοκληρωθεί η πώληση του ΔΕΣΦΑ, ώστε να αφαιρεθεί από την αξία της ΔΕΠΑ και ακολούθως από αυτήν των ΕΛΠΕ, τα οποία επίσης διατηρούν 35% του ΔΕΣΦΑ. Και, βέβαια, η πώληση του ΔΕΣΦΑ είναι μια σημαντική παράμετρος και για τους σημερινούς μετόχους. Τα ΕΛΠΕ, που κατά την προηγούμενη απόπειρα πώλησης του 66% του ΔΕΣΦΑ είχαν συμφωνήσει να εκχωρήσουν το 35% που διέθεταν, θα εισέπρατταν από τους Αζέρους της SOCAR 212 από τα 400 εκατ. του τιμήματος. Τώρα, με τα δεδομένα αυτά να έχουν ανατραπεί και το ΤΑΙΠΕΔ να προωθεί την επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού, η στάση των μετόχων ίσως να μην είναι δεδομένη…


του ΜΑΡΙΟΥ ΣΚΕΠΑΘΙΑΝΟΥ skepath[email protected]